Winkelwagen

Lage rugpijn en andere rugklachten


Bijna 80% van de mensen krijgen gedurende hun leven last van lage rugpijn. Dit wordt meestal veroorzaakt door lichamelijke overbelasting, irritatie en/of eenvoudige ontstekingsreacties in de banden en gewrichten in de rug. Meestal houdt dit verband met een verkeerde handeling (bijvoorbeeld het tillen van een te zwaar voorwerp bij een verkeerde lichaamshouding) of door herhaalde verkeerde zithouding bv. bij beeldscherm werkzaamheden.
De meeste mensen die lage rugklachten krijgen worden vanzelf weer beter. Recent onderzoek heeft aangetoond dat 90% van alle mensen die rugklachten krijgt binnen twee tot zes weken volledig herstellen.

Hoe ontstaan rugklachten en welke soorten zijn er allemaal? Hierover gaat het in dit stukje. Het is dus nodig eerst wat anatomie achtergrond te geven, waarna we de verschillende soorten rugklachten bespreken.

Anatomie
Wervelkolom
De ruggengraat of wervelkolom is opgebouwd uit 33 wervels met name zeven nekwervels (cervicaal), twaalf ruggenwervels (thoracaal), vijf lendenwervels (lumbaal), vijf heiligbeenwervels (sacraal) en vier stuitbeenwerveltjes. Langs de zijkant gezien heeft de wervelkolom is S-vormige vorm.
Wervels worden gestapeld op de top van een ander om de wervelkolom te creëren en worden samen verbonden door de facetgewrichten en de tussenwervelschijven.

De oppervlakken van de facetgewrichten zijn bedekt door gewrichtskraakbeen. Gewrichtskraakbeen is een gladde, rubberachtig materiaal dat de uiteinden van de meeste gewrichten bedekt. Het laat de uiteinden van de botten soepel tegen elkaar bewegen en zorgen voor de beweeglijkheid van de rug.

De tussenwervelschijven bestaan uit een ring van vezelig kraakbeen met in het midden een geleiachtige kern. Deze zijn een beetje elastisch en zorgen op deze manier voor schokdemping bij wandelen, springen en lopen. Bij een hernia van de rug ligt de oorzaak in een beschadiging van de tussenwervelschijf.
Spieren, gewrichtsbanden en pezen helpen om de wervelkolom overeind te houden.
De wervels beschermen het ruggenmerg waarin de zenuwbanen lopen die de hersenen en de rest van het lichaam met elkaar verbinden.


wervelkolom
Botring en ruggenmerg
Een botring hecht aan de achterkant van elk wervellichaam. Wanneer de wervels worden gestapeld op elkaar, vormen deze botringen een holle buis. Deze benige buis, het wervelkanaal genoemd, omringt het ruggenmerg als het door de wervelkolom gaat. Net zoals de schedel de hersenen beschermt, beschermen de botten van de wervelkolom het ruggenmerg.
Botring

ruggenmerg

Cauda equina
Het ruggenmerg gaat slechts tot de tweede lumbale (onderrug) wervel. Onder dit niveau, omsluit het wervelkanaal een bundel van zenuwen die gaan naar de onderste ledematen en bekkenorganen. De Latijnse term voor deze bundel van zenuwen is cauda equina, wat betekent paardenstaart.


Lage rugklachten
De ene rugpijn is de andere niet!
Heb je klachten ter hoogte van je lage rug bij heffen, vooroverbuigen, zitten, dweilen?
Of heb je juist klachten wanneer je een kleine wandeling maakt of wacht op de bus of in de winkel?
Volgend overzicht kan je wellicht wat helpen.

Klachten
Ongeveer 2 op 3 volwassenen lijden af en toe aan lage rugpijn. De heftigheid kan variëren van een lichte pijn tot ondraaglijke pijn, soms gepaard gaande met stijfheid, spierkramp, uitstralende pijn naar de benen of tintelingen.
Rugpijn ontstaat meestal door overbelasting van de rugspieren en gewrichten, door verkeerd heffen en bewegen, of door beschadiging van de gewrichtsbanden. Een slechte conditie, weinig lichaamsbeweging, zwaarlijvigheid zijn ook oorzaak voor lage rugpijn.

Soorten rugpijn
Wat is nu een hernia, een lumbago of een spinaalstenose? Dit vraagt een woordje uitleg...

Lumbago
70% van de lage rugklachten hebben te maken met lumbago (= spit, lendenpijn).
Dit is rugpijn in de laagste deel van de ruggengraat of ook genoemd de lumbale wervelkolom. De lumbale wervelzuil is opgebouwd uit de onderste vijf wervels. Artsen verwijzen vaak naar deze wervels als L1 tot L5. Deze vijf wervels zijn zo opgesteld dat ze de lage rug een lichte inwaartse bocht geven.
Pijn die daar veroorzaakt wordt gaat meestal over een overbelasting en een verrekking van de wervels ter hoogte van de lenden. Je ervaart dit als een heftige, plots opkomende pijn onder in je rug. Typisch is dat zitten, buigen en tillen pijn doet. Wandelen en staan kan dan weer beter verdragen worden.


lage wervelkolom

Discus Hernia
Een hernia wordt veroorzaakt door een 'uitpuiling' van een tussenwervelschijf. Hernia’s treden meestal op ter  hoogte van de 3 onderste lendenwervels. Zoals gezegd gaat de tussenwervelschijf 'uitpuilen' waarbij de buitenste vezelachtige ringen van de wervelschijf ‘scheuren’. De meest kenmerkende klacht bij een lage hernia is dan ook pijn ter hoogte van de lenden en het bekken. Niezen, persen en hoesten zal de pijn nog doen toenemen omdat er dan druk in het wervelkanaal wordt gezet.
Hernia van de tussenwervelschijf


Ischias
Dit is de naam van de langste zenuw van het lichaam: de nervus ischiadicus of kortweg ischias genoemd(heupzenuw of grote beenzenuw). Deze zenuw start in het ruggenmerg en loopt via de bil en dij langs de achterkant van het been. Dit is de reden dat je de pijn voelt beginnend in de rug maar verder doorloopt tot in je been. De oorzaak is meestal dat er druk wordt gezet op de zenuwwortels door een tussenwervelschijf. Afhankelijk van welke zenuwwortel er gekneld raakt kunnen er op bepaalde spieren  verlammingsverschijnselen optreden en gevoelsstoornissen in het overeenkomstig gebied. De pijn ‘steekt’ en kan licht tot hevig zijn. Andere symptomen die kunnen voorkomen zijn: een branderig tot verdovend gevoel of tintelingen, spierzwakte, spierkramp in de tenen, de voet of het been en verminderde reflexen in enkels en knieën.

Degeneratieve processen van de kleine gewrichtjes (facetartrose)
Als de tussenwervels minder goed functioneren ontstaan er degeneratieve processen in de facetgewrichtjes. Deze verschijnselen zijn aan de leeftijd gerelateerd en komen meestal voor na je 50ste.
Je kunt precies dezelfde klachten en pijnen hebben zoals hierboven vermeld, doch ze doen zich nu voor in een andere context. Gaan en staan zal vaak meer problemen geven dan buigen of zitten. Het strekken  van je lenden ((holler maken) doet ook pijn.


lumbale stenose
Lumbale Spinale Stenose
Is een aandoening waarbij de zenuwen in het wervelkanaal ingesloten of gecomprimeerd (samengedrukt) worden. Het wervelkanaal is de holle buis gevormd door de botten van de wervelkolom. In de lumbale wervelkolom, heeft het ruggenmergkanaal meestal meer dan genoeg ruimte voor de spinale zenuwen. Het kanaal is gemiddeld 17 à 18 millimeter rond, iets kleiner dan een eurocent. Stenose ontstaat wanneer het kanaal krimpt tot 12 mm of minder. Wanneer deze benige buis begint te krimpen (wervelkanaal wordt de nauw) kunnen de zenuwen bekneld raken . Dit veroorzaakt pijn in de benen, voornamelijk bij het lopen en staan. Als een resultaat van vele jaren van slijtage van de wervelkolom, kunnen de weefsels die het dichtst bij de wervelkanaal liggen, soms tegen de zenuwen drukken. Een veel voorkomende oorzaak van rugklachten bij volwassenen ouder dan 55 jaar.
Er zijn vele redenen waarom de symptomen van stenose zich ontwikkelen. Enkele van de meest voorkomende redenen zijn:
  • congenitale stenose (geboren worden met een kleine wervelkanaal)
  • spinale degeneratie
  • instabiliteit van de wervelkolom
  • hernia
Aangeboren stenose: Sommige mensen worden geboren met een spinale kanaal dat smaller is dan normaal. Zij hoeven geen problemen hebben vroeg in het leven. Echter, met een smal wervelkanaal hebben ze een verhoogd risico op stenose. Zelfs een kleine rugletsel kan druk veroorzaken tegen het ruggenmerg. Mensen die geboren zijn met een smal wervelkanaal hebben vaak problemen op latere leeftijd, omdat het kanaal de neiging heeft om smaller te worden vanwege de gevolgen van de vergrijzing (slijtage).
Degeneratie: degeneratie is de meest voorkomende oorzaak van spinale stenose. Slijtage van de wervelkolom door het ouder worden en van herhaalde stress en spanningen, kunnen veel problemen veroorzaken in de lumbale wervelkolom.


Aanpak
Het is goed om weten dat de meeste lage rugklachten spontaan herstellen. Toch is de oorzaak aanpakken (meestal een slechte manier van bewegen of ongezonde voeding en leefgewoonte) heel belangrijk om erger te voorkomen. Er is immers meer dan 60% kans dat je binnen de zes maanden hervalt. De aandoening wordt dus steeds erger (eerst wat spierpijn, vervolgens een lumbago, tenslotte een ischias...).

Pijndemping
Het begint met het voelen van wat rugpijn. Je kan eerst al beginnen met houdingen en bewegingen aan te leren die minder pijn veroorzaken. Aanderzijds kan je ook pijndempende technieken gebruiken.

Houdingen en bewegingen aanpassen: je hebt bijvoorbeeld last bij het naar beneden buigen van de rug en toch probeer je elke morgen je kousen aan te trekken, je schoenen aan te doen,... Best is te leren hoe je deze handelingen op een betere, veiligere manier kan uitvoeren om zo pijn te vermijden.

Pijndempende technieken zoals massage, chi machine, kunnen als ondersteuning aangeboden worden.

Gebruik van de chi machine
Je zult voelen dat de visbeweging die ontstaat door op de chi machine te liggen, uiteraard z’n uitwerking heeft op de ruggengraat en de rugspieren. De wervels nemen tijdens het schudden zachtjes en geleidelijk aan hun juiste plek in. De spieren worden daardoor gemasseerd en bijgevolg ontspannen. Lichte spierpijn is dan ook in principe geen beletsel voor gebruik van de chi-machine. Ook een vroegere hernia is dat niet (wel een acute). Wees wel voorzichtig bij ernstige rugpijnen en bouw de snelheid langzaam op als je niet zeker bent.
Het heeft weinig baat om een kwartier op de chi machine te gaan liggen als je daarna de rest van de dag je rug blijft overbelasten.

Raadpleeg steeds je arts bij twijfel of onzekerheid. De chi machine vervangt geen enkel medisch voorschrift!